Kredi şartları
İsviçre’de kredi çekme şartları: B izni, C izni, ZEK
Bankalar neye bakar, hangi belgeler gerekir, bir başvuru neden reddedilir? Burada hepsini sade bir Türkçeyle, Almanca terimleriyle birlikte anlatıyoruz.
Genel şartlar
Bankaların baktığı noktalar
Her banka kendi kurallarını uygular. Bu değerler, şansınızı önceden tahmin etmenize yardımcı olur.
- Yaş 18 ile 70 arası
- İkamet İsviçre’de; İsviçre vatandaşlığı, C izni veya B izni
- Süre Yabancılar kimlik kartıyla en az 24 aydır İsviçre’de
- Gelir Düzenli maaş, yaklaşık CHF 2’500 net ve üzeri (emekliler CHF 3’000)
- Borç takibi Açık Betreibung ve Verlustschein yok
- Ödeme gücü Kredi 36 ayda ödenebilecek gibi görünmeli (Art. 28 KKG)
Oturum iznine göre
Hangi izinle ne mümkün?
C izni (Niederlassungsbewilligung)
C izni olanlar genellikle İsviçre vatandaşlarıyla aynı şekilde değerlendirilir. Önemli olan gelir, borç takibi kayıtları ve taksitin bütçeye uyup uymadığıdır.
B izni (Aufenthaltsbewilligung)
B izniyle kredi mümkündür, ama bankalar en az 24 aydır İsviçre’de yaşamanızı ve düzenli bir işiniz olmasını bekler. Vadenin, izninizin geçerlilik süresini çok aşmaması şansınızı artırır.
L ve G izni
Kısa süreli oturum izni (Ausweis L) ile kredi imkânı çok sınırlıdır. Sınır ötesi çalışanlar (Ausweis G, Grenzgänger) için de sadece az sayıda banka kredi verir, genellikle İsviçre’de süresiz bir iş sözleşmesi şartıyla.
İsviçre’de 24 aydan kısa süredir mi yaşıyorsunuz?
O zaman bankalara başvuru şimdilik mümkün değildir. Bu, sizin hakkınızda bir yargı değil, bankaların kuralıdır. Bu süreyi bütçenizi düzene sokmak için kullanın. Borçlar sizi zorluyorsa, schulden.ch adresinde ücretsiz borç danışmanlığı bulabilirsiniz.
Belgeler
Başvuru için hazırlamanız gerekenler
- pasaportunuzun veya kimlik kartınızın kopyası
- oturum izninizin (Ausweis) ön ve arka yüzünün kopyası
- son 3 maaş bordronuz (Lohnabrechnung)
- iş yerinizde bir yıldan kısa süredir çalışıyorsanız iş sözleşmeniz (Arbeitsvertrag)
- kira sözleşmeniz (Mietvertrag) veya konut masraflarınızı gösteren bir belge
- sağlık sigortası poliçeniz (Krankenkassenpolice)
Kendi işiniz varsa
Serbest çalışanlar (Selbständige) için kurallar bankadan bankaya değişir ve daha sıkıdır. Genellikle son vergi tespiti (Steuerveranlagung) ve yıllık hesaplar istenir. Başvuruda durumunuzu belirtin, hangi belgelerin gerektiği size bildirilir.
Süreç
Formu doldurursunuz, başvurunuz incelenir ve uygun bankalara iletilir. Bir teklif gelirse sözleşmeyi okuyup imzalarsınız. İmzadan sonra 14 gün cayma hakkınız vardır (Art. 16 KKG), ardından para hesabınıza yatırılır. Taksiti önceden görmek için kredi hesaplama sayfasına bakın.
Kredi kaydı
ZEK, IKO ve borç takibi, kısaca
Türkiye’deki Findeks notu gibi herkesin kendi görebildiği tek bir puan İsviçre’de yoktur. Bunun yerine bankalar üç kaynağa bakar.
- ZEK (Zentralstelle für Kreditinformation): kredi, leasing ve kredi kartı sözleşmelerinin kayıt merkezi. Düzenli ödenen bir kredi olumsuz değildir, ödeme gecikmeleri ise kaydedilir.
- IKO (Informationsstelle für Konsumkredit): kanunun öngördüğü, tüketici kredilerinin ve leasinglerin kaydedildiği bilgi merkezi.
- Borç takip kaydı (Betreibungsregister): oturduğunuz yerin borç takip dairesinde (Betreibungsamt) tutulur. Bir döküm (Betreibungsauszug) küçük bir ücret karşılığında alınabilir.
Kendi kaydınızı öğrenmek
ZEK’ten kendi hakkınızdaki bilgileri isteyebilirsiniz. Başvurudan önce kendi durumunuzu bilmek, sürprizleri önler.
Ret sebepleri
Bir başvuru neden reddedilir?
Bir ret moral bozar. Ama sebebi çoğu zaman bellidir ve bazıları zamanla ortadan kalkar.
- açık bir borç takibi (Betreibung) veya aciz belgesi (Verlustschein),
- 36 ay hesabına göre serbest bütçenin yetmemesi,
- yabancılar için İsviçre’de 24 aydan kısa süre,
- deneme süresindeki (Probezeit) bir iş veya düzenli maaş olmaması,
- gelir olarak sadece işsizlik parası veya günlük tazminat,
- 70 yaş ve üzeri,
- zaten çok sayıda açık kredi veya leasing.
Sonraki adım
Taksitleriniz bütçenizi zorluyorsa, önce borç birleştirme sayfasına bakın. Ne kadar alanınız olduğunu bütçe hesaplayıcı gösterir.
Sık sorulan sorular
Kredi şartları hakkında
B izniyle ne kadar süre sonra başvurabilirim?
Bankalar yabancılardan en az 24 ay İsviçre’de yaşamış olmayı bekler. Bu süre dolmadan başvuru mümkün değildir.
İsviçre vatandaşlığım var, bu yeterli mi?
Vatandaşlık 24 ay kuralını ortadan kaldırır. Gelir, giderler ve borç takibi kayıtları ise herkes için aynı şekilde kontrol edilir.
Kapanmış eski bir borç takibim var. Bu sorun mu?
Ödenmiş ve silinmiş bir borç takibi çoğu zaman sorun değildir. Açık bir borç takibi veya aciz belgesi ise İsviçre bankalarında genellikle ret demektir.
Türkiye’de yaşıyorum, İsviçre’den kredi alabilir miyim?
Hayır. Buradaki krediler sadece İsviçre’de yaşayan ve İsviçre’de geliri olan kişiler içindir.
Almancam iyi değil, bu bir engel mi?
Hayır. Bu sitedeki açıklamalar ve form Türkçedir. Kredi sözleşmesi ise bankanın dilinde, yani Almanca, Fransızca veya İtalyanca olur. İmzalamadan önce anlamadığınız bir yer varsa, güvendiğiniz birine okutun.
Şartları karşılıyor musunuz?
O zaman başvurunuzu yapın. Ücretsiz ve bağlayıcı değil.